Scherpenzeels Dialect
Inleiding
De taal van onze omgeving wordt steeds minder gehoord. In het noorden, oosten en zuiden van Nederland wordt ook nog “op het schoolplein” dialect gesproken. Maar zeker in deze streken is het ongepast om dialect te spreken. Velen praten Nederlands als kenmerk van beschaving, om een bepaald kennisniveau aan te geven. Dialect wordt afgeschilderd als “plat” praten.
Toch wordt het dialect hiermee onrecht aangedaan. Het is een eeuwenoude “taal” die zich ontwikkelde. En die ontwikkeling hebben onze voorouders tot stand gebracht. Onbewust, maar het is een stukje van hun erfenis.
Natuurlijk het is belangrijk dat je goed Nederlands (dat in feite gevormd is uit de dialecten) kunt spreken en schrijven. Voor je baan is dat onontbeerlijk en ook voor gesprekken met mensen uit andere delen van ons land is het wel zo fatsoenlijk om verstaanbaar te zijn.
De lijn Amersfoort-Rhenen is een belangrijke scheidslijn tussen twee grote dialectgroepen. De Hollandse dialecten en de Oostelijke dialecten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het Scherpenzeels door beide beïnvloed is. Zo komen we bijvoorbeeld de Utrechtse à-klank tegen en de oostelijke “uu” i.p.v. “ui”. We zien ook dat streektalen lokaal nog veel verschil vertonen, afhankelijk van de spreker. Het boek “Het verhaal van een taal” van J. de Vries e.a. is interessant voor mensen die meer over de ontwikkeling van het standaard-Nederlands en de dialecten willen lezen.
De taal van onze omgeving wordt steeds minder gehoord. In het noorden, oosten en zuiden van Nederland wordt ook nog “op het schoolplein” dialect gesproken. Maar zeker in deze streken is het ongepast om dialect te spreken. Velen praten Nederlands als kenmerk van beschaving, om een bepaald kennisniveau aan te geven. Dialect wordt afgeschilderd als “plat” praten.
Toch wordt het dialect hiermee onrecht aangedaan. Het is een eeuwenoude “taal” die zich ontwikkelde. En die ontwikkeling hebben onze voorouders tot stand gebracht. Onbewust, maar het is een stukje van hun erfenis.
Natuurlijk het is belangrijk dat je goed Nederlands (dat in feite gevormd is uit de dialecten) kunt spreken en schrijven. Voor je baan is dat onontbeerlijk en ook voor gesprekken met mensen uit andere delen van ons land is het wel zo fatsoenlijk om verstaanbaar te zijn.
De lijn Amersfoort-Rhenen is een belangrijke scheidslijn tussen twee grote dialectgroepen. De Hollandse dialecten en de Oostelijke dialecten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het Scherpenzeels door beide beïnvloed is. Zo komen we bijvoorbeeld de Utrechtse à-klank tegen en de oostelijke “uu” i.p.v. “ui”. We zien ook dat streektalen lokaal nog veel verschil vertonen, afhankelijk van de spreker. Het boek “Het verhaal van een taal” van J. de Vries e.a. is interessant voor mensen die meer over de ontwikkeling van het standaard-Nederlands en de dialecten willen lezen.