Hoofdstuk 18

werkwoorden

De in het Nederlands geschreven uitgang ..en bij meervouden is in het Scherpenzeels ..e

Jie loopt

Jullie lope

Bijzondere werkwoorden zijn:

Jie komt	Jullie komme
Jie kwam	Jullie kwamme	Jie bin gekomme
Jie nam	Jullie namme
Jie von	Jullie vonne (vonden)
Jie ston	Jullie stonne (stonden)
Jie wier	Jullie wiere (werden)
Jie wul	Jullie wulle (willen)
Jie wou	Jullie wouwe (wilden)
Jie mot	Jullie motte (moeten)
Jie mos	Jullie mosse (moesten)
Jie mag	Jullie magge (mogen)
Jie mog	Jullie mogge (mochten)
Jie kon	Jullie konne
Jie zou	Jullie zouwe
Jie het	Jullie hebbe (of hen)
Jie was	Jullie waore
Jie zee	Jullie zeje	Jie het gezeid (zeiden)
Jie doch	Jullie doche	Jie het gedocht (dachten)
Jie broch	Jullie broche	Jie het gebrocht (brachten)
Jie lei	Jullie leie	Jie het geleid (legden)
Jie lag	Jullie lagge
Jie zag	Jullie zagge
Jie zat	Jullie zatte
Jie at	Jullie atte (aten)

In bovenstaande gevallen is er maar één vorm voor enkelvoud en één vorm voor meervoud.

Hieronder staan er een paar waar in het enkelvoud wel verschil is.

Ik bin	Jie bin	Hij is	Jullie zin
Ik vien	Jie vient	Hij vient	Jullie viende
Ik lig	Jie leit	Hij leit	Jullie ligge
Ik zeg	Jie zeit	Hij zeit	Jullie zegge

Een bijzonder geval komt voor als “je” of “jie” achter het werkwoord komt te staan.

We krijgen dan niet:	Maar
von je, ston je, wul je, mot je, het je, bin je, vien je	voj je, stoj je, wuj je, moj je, hej je, bi je, vie je
Zo iets gebeurt er ook als “ik”, “‘k” of “k” achter bepaalde werkwoorden komt:
Zal ik, Zal ‘k of Zal k	Zak
Mot ik, Mot ‘k of Mot k	Mok
Heb ik, wil k en was ik	Hek, Wuk en Wak

In het algemeen wordt de vervoeging van werkwoorden zoals in het Nederlands bekend is gebruikt (maar zonder “n” aan het einde):

tegenwoordige tijd:	verleden tijd:
Ik noem Jie en Hij noemt	Ik noemde Jie en Hij noemde
Wij, Jullie en Hullie noeme	Wij, Jullie en Hullie noemde