ALV en De Raad van toen

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 verzorgde Oud Scherpenzeel op 10 maart in De Breehoek een presentatie over ‘De Raad van toen’. Zoals gebruikelijk was deze bijeenkomst gekoppeld aan de Algemene Ledenvergadering van de vereniging.

In zijn presentatie gaf Wim van den Berg in vogelvlucht een overzicht van de politieke geschiedenis van Scherpenzeel vanaf 1851, het jaar waarin de Gemeentewet werd ingevoerd, tot ongeveer acht jaar geleden.

Voor wie dacht dat politiek saai is, de presentatie over ‘De Raad van toen’ was dat zeker niet. Het was een luchtig en onderhoudend verhaal, doorspekt met interessante feiten. Zo bleek dat de eerste stemgerechtigden slechts mochten stemmen als ze een bepaald minimuminkomen hadden en tevens bekwaam waren. In Scherpenzeel ging het in de 19e eeuw om nog geen honderd personen die mochten stemmen. Later kregen alle mannen boven de 23 jaar stemrecht en weer later ook vrouwen. Opvallend was dat sommige actuele onderwerpen in het verleden al vaker op de agenda van de gemeenteraad stonden, zoals de locatie van de markt. Andere belangrijke thema’s uit de lokale politieke geschiedenis waren de grenswijziging van 1960, verschillende voorstellen voor gemeentelijke herindeling, de aanleg van de rondweg en nog veel meer.

Tijdens de presentatie kwamen diverse oud-raadsleden aan het woord in gefilmde interviews. Hoewel de Scherpenzeelse gemeenteraad van oudsher een mannenbolwerk is geweest, heeft de lokale politiek door de jaren heen ook meerdere vrouwelijke politici gekend. Een markante en geliefde volksvertegenwoordiger was mevrouw Zwaan. Haar oud-collega, mevrouw Lammerts van Bueren, deelde haar warme herinneringen aan mevrouw Zwaan. Het oudste raadslid dat op beeld verscheen was de 96-jarige heer Sterk, die nog over een opmerkelijk scherp geheugen bleek te beschikken. Gevraagd naar zijn herinneringen aan collega’s van andere partijen, zei hij met een glimlach over mevrouw Zwaan: “Ik vond haar altijd zeer sympathiek en beschaafd, maar ja… zij was niet van ons soort.”

Een ander oud-raadslid vertelde dat de vergaderingen destijds soms erg lang konden duren. Zo kwam het eens voor dat de echtgenote van een niet nader te noemen raadslid midden in de nacht – om half twee – nog tijdens de vergadering de raadszaal binnenstapte. Vervolgens liep ze recht op haar man af en vroeg hem hardop of hij eindelijk mee naar huis wilde komen, omdat ze het tijd vond om naar bed te gaan.

Een leuk detail was dat in het publiek verschillende oud-politici uit Scherpenzeel en enkele aspirant-raadsleden aanwezig waren om de presentatie ‘De Raad van toen’ bij te wonen.